Όταν ένας άνθρωπος γίνεται όλος μας ο κόσμος : “Κόλλημα” ή ερωτική εμμονή;
Από την Ψυχολόγο της ομάδας του Arcadiaspot
Πόσες φορές έχουμε βρεθεί να σκεφτόμαστε διαρκώς κάποιον άνθρωπο, χωρίς να έχει υπάρξει κάποια βαθιά σχέση μεταξύ μας; Χωρίς ανταπόκριση, χωρίς ουσιαστική επικοινωνία – κι όμως, το μυαλό κολλάει εκεί. Τον/την σκεφτόμαστε μέρα νύχτα, ελπίζουμε, φανταζόμαστε και αναλύουμε.
Αυτή η μορφή “ερωτικής εμμονής” δεν είναι πάντα παθολογική. Είναι πολύ πιο συνηθισμένη και ανθρώπινη απ’ όσο πιστεύουμε. Και όσο περισσότερο την καταλαβαίνουμε, τόσο πιο καθαρά βλέπουμε και τον εαυτό μας.
Γιατί κολλάμε με κάποιον χωρίς ουσιαστικό λόγο;
Ερωτευόμαστε την ιδέα, όχι το άτομο. Συχνά φανταζόμαστε ποιος θα μπορούσε να είναι ο άλλος, και όχι ποιος είναι. Ένα βλέμμα, ένα αστείο, μια χημεία – και ξαφνικά πλάθουμε μέσα μας μια φαντασιακή σχέση, γεμάτη προσδοκίες και ιδανικά σενάρια. Στην πραγματικότητα, όμως, μπορεί να μην γνωρίζουμε καν καλά το πρόσωπο που μας έχει μαγέψει. Επιπλέον, η απόσταση γεννά την ένταση. Όταν κάποιος δε μας δείχνει ξεκάθαρο ενδιαφέρον ή παραμένει κάπως απρόσιτος, αυτή η “αβεβαιότητα” συχνά εντείνει την επιθυμία μας. Μπαίνουμε σε έναν εσωτερικό μηχανισμό επιβεβαίωσης: αν καταφέρω να τον/την κερδίσω, θα νιώσω ότι αξίζω.
Ένα ακόμα γεγονός που εξυπηρετεί η “ερωτική εμμονή” είναι η ευκαιρία για φαντασιακή εγγύτητα χωρίς ρίσκο. Το “κόλλημα” μας επιτρέπει να νιώθουμε έντονα συναισθήματα χωρίς να ρισκάρουμε την πραγματική εγγύτητα. Μέσα στη φαντασία μας, όλα είναι δυνατά και ασφαλή. Δεν υπάρχει απόρριψη, απογοήτευση ή ευαλωτότητα – μόνο προσμονή και πάθος, χωρίς δέσμευση που ίσως βαθιά μέσα μας φοβόμαστε. Υπάρχει, συχνά, και η πιθανότητα, να ελκόμαστε ασυνείδητα από άτομα που μας θυμίζουν πρόσωπα – κλειδιά του παρελθόντος : έναν γονέα, έναν παλιό έρωτα, ακόμα και κάποιον που μας πλήγωσε. Το μυαλό επαναλαμβάνει αυτό που είναι γνώριμο, ελπίζοντας αυτή τη φορά σε διαφορετική κατάληξη.
Τέλος, η ερωτική εμμονή μπορεί να οφείλεται σε έλλειψη εσωτερικής πληρότητας. Σε περιόδους μοναξιάς, κενού ή εσωτερικής ανασφάλειας, η προσκόλληση σε ένα πρόσωπο μπορεί να λειτουργήσει ως προσωρινή λύση: γεμίζει τον χρόνο, τον ψυχισμό και δίνει ένα είδος νοήματος. Η ελπίδα για μια μελλοντική σύνδεση γίνεται το καταφύγιο απέναντι στο υπαρξιακό κενό.
Και αν τελικά δεν ήταν ποτέ για το πρόσωπο αλλά για κάτι άλλο;
Μερικές φορές η ερωτική εμμονή είναι ένας τρόπος να αποφύγουμε άλλες, πιο δύσκολες αλήθειες. Αντί να εστιάζουμε σε ό,τι μας πονά – μια αίσθηση κενού, μια εσωτερική σύγκρουση, ένα υπαρξιακό αδιέξοδο – το μυαλό μας στρέφεται προς τον άλλον. Επικεντρωνόμαστε στην επιθυμία, στην ανάγκη, στην προσμονή.
Στην πραγματικότητα, όμως, μπορεί να προσπαθούμε ασυνείδητα να μη νιώσουμε τη μοναξιά μας, μια αίσθηση στασιμότητα, απογοήτευση από τη ζωή μας ή ακόμα και τον φόβο πως δεν αξίζουμε πραγματικά. Η ερωτική προσκόλληση γίνεται έτσι ένας “θόρυβος” που σκεπάζει πιο σιωπηλές -αλλά βαθύτερες ανάγκες.
Τι σημαίνει τελικά όλο αυτό;
Το να κολλάς με κάποιον δεν είναι “ντροπή”. Είναι ανθρώπινο. Αλλά κάθε εμμονή είναι και μια ευκαιρία για αυτογνωσία. Αντί να εστιάσουμε στο γιατί “δε μας θέλει”, μπορούμε να αναρωτηθούμε, τι μου προσφέρει αυτός ο άνθρωπος και ποια ανάγκη μου προσπαθώ να καλύψω πραγματικά;
Πώς αναγνωρίζω ότι πρόκειται για προσκόλληση και όχι για έρωτα;
Αυτό που συχνά υποδεικνύει “κόλλημα” και όχι αυθεντική σύνδεση είναι το να μη γνωρίζουμε πράγματι καλά το άτομο αλλά να νιώθουμε έντονη συναισθηματική εμπλοκή. Εθελοτυφλούμε, αγνοώντας σημάδια ή πραγματικότητες που δε μας εξυπηρετούν ώστε να μπορέσουμε να εξιδανικεύσουμε τον άλλον. Ενδεικτικό σημάδι ότι πρόκειται για προσκόλληση είναι όταν πια κατανοούμε πως δεν είμαστε παρόντες στη δική μας ζωή και όλα περιστρέφονται γύρω από το “εάν θα γίνει κάτι με αυτό το άτομο” και αποφεύγουμε κάποια άλλη σύνδεση που δείχνει πιο πιθανή.
Ο δρόμος προς τη σύνδεση ξεκινά από μέσα μας
Η πραγματική, βαθιά ερωτική σύνδεση δεν γεννιέται μέσα από έλλειψη, αλλά από πληρότητα. Όταν αρχίσουμε να βλέπουμε καθαρά τι πραγματικά ζητάμε – όχι μόνο από τον άλλο αλλά και από εμάς- τότε το “κόλλημα” μπορεί να μετατραπεί σε επίγνωση. Και αυτή η επίγνωση να γίνει η αρχή για κάτι αληθινά αυθεντικό.
Νάγια Γιαννοπούλου
Ψυχολόγος – Ψυχοθεραπεύτρια
